Сортировать статьи по: дате | популярности | посещаемости | комментариям | алфавиту
 
 

"Мектепке дейінгі жастағы балалардың тыныс алу гимнастикасы"тәрбиеші Кабышева Н.Б. семинар практикум өткізді өз тәжірибесімен бөлісті

Автор: admin от 1-06-2018, 06:49, посмотрело: 29

0 Мектепке дейінгі жастағы балалардың тыныс алу гимнастикасы:
Мақсаты:Әр жыл сайын тыныс алу-вирустық инфекциялар прогресс, қайталап және қайтадан мутациялар және фармакологиялық препараттарға сезімталдықты төмендетеді. Әсіресе, суықтандырғыштар мен асқынулар - бұл перзентальды балалар.
Жаңа қабықтағы ескі инфекциялар
Заманауи ортада газ қоспасы мен тағамның әртүрлі қоспалармен қамтамасыз етілуінде, сәбилердің иммунитеті жыл сайын әлсірейді. Күзгі және көктемгі аурулар туралы айта алмаймыз. Бірнеше жыл бұрын безгектің, жөтелдің және мұрынды мұрынның сүйемелдеуімен жүретін пневмония немесе бронхит бүгінгі күні симптомсыз болып табылады. Дәрігерлер осындай өткір ауруларды диагнозбен қиындықтармен анықтап, инфекция анықталмайынша, әдетте, көп уақыт алады. Осы уақытқа дейін ол кішкентай тасымалдаушыны толығымен басқарады, емдеуге қиындық туғызады, және толық сауықтыру бірнеше айға созылғанға дейін қалпына келтіру кезеңі. Баланың әлсіреген ағзасы денсаулықты өздігінен қалпына келтіре алмайды, сондықтан оны нығайту үшін шұғыл шаралар қабылдау қажет. Мектепке дейінгі жастағы балаларға арналған иммунитетті көтеру және ағзаны жалпы нығайту, сондай-ақ аурулардың алдын алу және азайту мақсатында тыныс алу гимнастикасы балаға көмектесудің тамаша тәсілі болып табылады. Жыл сайын ата-аналардың көбісі вирустар мен жұқпалы аурулармен күресте мамандар әзірлеген кешендерге назар аударады.
Тыныс алу гимнастикасы - иммунитетті күшейту тәсілі
Мектепке дейінгі жастағы балалардың тыныс алу гимнастикасы, ең алдымен, дем алу процесіне жауап беретін бұлшықеттер тобын дамытуға арналған жаттығулар жиынтығы. Сонымен қатар, мұндай жаттығулар балаға мидың жеткілікті оттегімен қаныққанына көмектеседі, бұл өз кезегінде баланың психикалық белсенділігін жақсартуға көмектеседі.
Құпия секілді назальды тыныс алу. Өйткені мұрын ауаны ингаляциялау арқылы шаң немесе басқа бөлшектердің кіруіне қарсы сүзгі түрінде қызмет етеді. Шетелдік микробиондарға кіргеннен кейін, ол дереу оларды былғайды, шырышты қабығымен жабады. Кейінірек ол қыртысты, қыртыстарды қалыптастырады (балалар оларды «қателіктер» деп атайды).
Ауа арқылы мұрыннан дұрыс өту үшін мектепке дейінгі жастағы балаларға тыныс алу гимнастикасының арнайы жаттығулары пайдаланылады, оның көмегімен балалардың назарын терең назальды тыныс алу және аузынан дем шығарады. Бұл жағдайда тыныс алу жаттығуларымен үйлескенде, дауыстап шығарғанда үндеткіш және сыбайландырылған үндестіктер пайдаланылады. Бұл «a», «sh» «s» және басқа да дыбыстар болуы мүмкін.
Дененің және интеллектің денсаулығына пайдасы
Мектепке дейінгі балаларға тыныс алу гимнастикасының кешендерін әртүрлі ойын және поэзиялық түрлерде дамыту. Жаттығу кезінде денедегі әрбір ұяшық оттегімен толтырылады. Тиісті тыныс алу миға оттегінің берілуін жеңілдетеді, яғни айналадағы ақпараттың жылдам және түсінікті ассимиляциясы. Сонымен қатар, дұрыс тыныс алу жүректі ынталандырады, жүйке жүйесін қалпына келтіреді (гиперактивті балалар үшін), тіпті асқорыту органдары да осындай жаттығулар тағамның ас қорытуына көмектеседі.

Иммунитетті күшейту және қан айналымы ауруларынан, бронхит, пневмониядан, сондай-ақ оңалтудан кейінгі процесте мектепке дейінгі балаларға Стрельникова үшін дем алу жаттығулары қолданылады. Бұл жағдайда әнші бұл гимнастикады тек балаларға ғана емес, ересектерге де ұсынады. Бұған қоса, тыныс алу жаттығулары ән айту үшін вокалдық сымдарды дамыта алады. «Балаларға арналған тыныс алу гимнастикасы» кітабында өте қызықты жаттығулар Красикова А.С. егжей-тегжейлі ұсыныспен Стрельникова А.С. әдістерін қарастырады, олар шынымен керемет нәтижелер көрсетеді.
Стрельникованың ұсыныстары бойынша мектеп жасына дейінгі балаларға тыныс алу гимнастикасы
Стрельников ханымның әдістері өте ерекше. Оның жүйесі тыныс алудың жалпы жұмысына негізделмеген, тыныс алу және дем алу, бірақ тыныс алудың табиғаты мен сапасы. Әншінің деммен жұту ингаляцияның сөзсіз салдары ретінде анықталады. Стрельникова кеуде қуысының тыныс алу кезінде кеңейе бермейтінін, керісінше, ол келісім-шарт жасайтынын гипотезаны ұсынды. Демек, жүйе қисық сызықтарды, бұрылуларды, кеуде қуыстарын қамтиды.
Стрельникова бойынша сабақтың нәтижелері байқалмайды. Дәстүрлі медицинада мұрын және тамақ, бронх және өкпенің созылмалы ауруларын емдеуде айтарлықтай жетілдірумен қатар, қант диабеті, жүрек аурулары, жүйке жүйесінің аурулары бақыланатын оң нәтижелер байқалады.

Үш «киттер» тыныс алу гимнастикасы Стрельникова
Мектеп жасына дейінгі тыныс алу гимнастикасы 3 негізгі жаттығудан басталады, олар «солдаттың қадамы». Олар негізгі комплекс үшін респираторлық органдарды дайындайтын қызу түрі.
Жаттығулар-жаттығулар
1. «Ладошки» жаттығуы. Біз дәл боламыз. Қолды бойымен қолдар, ал локтен олар өз қолымен жоғары көтеріледі. Егер қолыңызды дұрыс қойсаңыз, «Мен бас тартамын!» Тыныштық жағдайында. Содан кейін біз мұрын арқылы ауаны дем аламыз және қатені ұстауға тырысқандай, жақтары тығыз жабылады. Қозғалыс тек қолдармен келеді, дененің барлық басқа бөліктері тұрақсыз болуы керек. Біз төрт қысқаша ингаляция жасаймыз (скипте) және мұрын немесе ауыз арқылы тыныш выскользнуть. Біз төрт осындай дем шығарамыз, сосын 3-5 секунд демалады. Барлығы төрт тыныс алу үшін 24 рет істеу керек. Бұл жаттығулардың қайталану саны 96 рет болады.
2. «Доночка» жаттығуларын орындаңыз. Поза 1-жаттығудағыдай, тек қана тұтқыштар шынтақпен бүгілмейді және мылжыңға батырылады. Біз бір нәрсені бізден алыстатып, еденге лақтырып тастаған секілді, жұмыртқаларымызды жұтып, ашамыз. Біз 8 осындай дем шығарамыз, 3-5 секунд тынығамыз және 11 рет қайталаңыз.
3. «Бүріккіш» жаттығу. Біз тік тұрамыз, аяғы аздап бөлек тұрамыз, қолдарымыздың артқы жағында еркін қимылдап тұрамыз. Денені алға қарай еңкейтіп, мойын шиеленіспеуі керек, басы еркін түрде төмендетіледі, арт жағы сәл дөңгелектенеді. Жылжу кезінде біз тыныс аламыз, ал біз дем шығарамыз. Біз бұрынғы жаттығу секілді 12 рет қайталау үшін 8 дем шығарамыз.
Барлығы негізгі комплекске 14 жаттығу кіреді, олар үш тәсілмен жүзеге асады. Таңертеңнен кешке таңертеңнен бастап кешкі және кешкі уақытта кешкі асқа дейін мектеп жасына дейінгі балаларға ең жақсы тыныс алу жаттығулары. Сіз тамақтанғаннан кейін тәжірибе аласыз, бірақ бір сағаттан ерте емес. Ұйықтамас бұрын гимнастика денені оттегімен қанықтыратындықтан, денені қосымша қуатпен қамтамасыз ететін қатаң ұсынылмайды.
Мектепке дейінгі мекемелерде тыныс алу гимнастикасы
Балабақшаларда тыныс алу жаттығулары маңызды. Олар таңертеңгі жаттығулар кезінде, арнайы жаттығуларда логопедпен, гимнастика кезінде тыныш сағатпен, серуендеу кезінде орындалуы мүмкін. Балаға баланың тыныс алу жүйесін емдеп қана қоймай, сонымен бірге есте сақтау мен ойлауды дамытуға көмектесетін өлеңдерде немесе мектепке дейінгі балаларға арналған дем алу гимнастикасы болуы мүмкін.
Жаттығулар кезінде келесі ережелерді сақтау керек:
 шабыт тек мықтап жабық аузымен мұрыннан жасалады;
 иықтар көтерілмейді;
 өткір және жылдам дем шығару мүмкін емес;
 сенің щекеңді алдата алмайсың.
Тыныс алу гимнастикасын жасаған кезде сіз балалардың жағдайын бақылап отыруыңыз керек. Тез тыныс алу, тұлғаның қызаруы (қызаруы), қолдар мен аяқтардан дірілдеп, дірілдеп, жаттығуларды тоқтату керек. Одан кейін алақаныңызды бірге жинаңыз, оларды жүзіңізге әкеліп, 2-3 рет қатты дем алыңыз.
Балабақшаларда, тәрбиеші және логопед, мектепке дейінгі жастағы балалардың суреттерінде дем алу жаттығуларын өткізе алады. Күлкілі рифмалардың, санауыштардың және суреттердің көмегімен балаларға ел қозғалыстарын үйрену оңай, ал жеңіл-ақ әуенді музыкамен айналысу үшін иммунитеттің иммунитетті нәтижелерін ғана емес, сонымен қатар психологиялық жағдайдың жақсаруына әкеледі. балалар. Үйде ата-аналар дем алу жаттығуларын ұсынудың ұқсас тәсілдерін қолдана алады.
"Мектепке дейінгі жастағы балалардың тыныс алу гимнастикасы"тәрбиеші Кабышева Н.Б. семинар практикум өткізді өз тәжірибесімен бөлісті
"Мектепке дейінгі жастағы балалардың тыныс алу гимнастикасы"тәрбиеші Кабышева Н.Б. семинар практикум өткізді өз тәжірибесімен бөлісті
"Мектепке дейінгі жастағы балалардың тыныс алу гимнастикасы"тәрбиеші Кабышева Н.Б. семинар практикум өткізді өз тәжірибесімен бөлісті
"Мектепке дейінгі жастағы балалардың тыныс алу гимнастикасы"тәрбиеші Кабышева Н.Б. семинар практикум өткізді өз тәжірибесімен бөлісті
"Мектепке дейінгі жастағы балалардың тыныс алу гимнастикасы"тәрбиеші Кабышева Н.Б. семинар практикум өткізді өз тәжірибесімен бөлісті
"Мектепке дейінгі жастағы балалардың тыныс алу гимнастикасы"тәрбиеші Кабышева Н.Б. семинар практикум өткізді өз тәжірибесімен бөлісті

Категория: Родителям, Преподaватели, Здоровье

 

"Балабақшада сурет салу техникасын меңгеру" Тәрбиеші Даулетбаева Р.А семинар практикум өткізді, өз жинаған тәжірибесімен бөлісті

Автор: admin от 1-06-2018, 06:15, посмотрело: 16

0
"Балабақшада сурет салу техникасын меңгеру" Тәрбиеші Даулетбаева Р.А семинар практикум өткізді, өз жинаған тәжірибесімен бөлісті
"Балабақшада сурет салу техникасын меңгеру" Тәрбиеші Даулетбаева Р.А семинар практикум өткізді, өз жинаған тәжірибесімен бөлісті
"Балабақшада сурет салу техникасын меңгеру" Тәрбиеші Даулетбаева Р.А семинар практикум өткізді, өз жинаған тәжірибесімен бөлісті
"Балабақшада сурет салу техникасын меңгеру" Тәрбиеші Даулетбаева Р.А семинар практикум өткізді, өз жинаған тәжірибесімен бөлісті
"Балабақшада сурет салу техникасын меңгеру" Тәрбиеші Даулетбаева Р.А семинар практикум өткізді, өз жинаған тәжірибесімен бөлісті
]Өткізу түрі: Семинар-практикум

Мақсаты:Бейнелеудегі мектепке дейінгі балалардың шығармашылық ойы мен қиялын дамытудағы,шығармашылық белсенділігін аттырудағы дәстүрлі емес тәсілдердің маңызын ашу.Балабақшадағы үйірмелер жұмысының өзектілігін көрсету. Педагогтарды дәстүрлі емес бояудың сан алуандылығымен таныстыру.

Жұмысымның ұраны: «Бала үшін, баламен бірге,баланың мүмкіндігіне сай.»

Даярлық кезең:

1.Әр түрлі әдісте орындалған балалар суреттерінің көрмесін дайындау.

2.Дәстүрлі емес әдісте қолданылатын материалдарды көрсету .

3. Дәйексөздер.



«Балалық шақ адам өміріндегі маңызды кезеңі, келешек өмірге дайындық емес, нақты, жарқыраған, ерекше, қайталанбайтын өмір.Балалық шағының өтілуінен , баланың балалық шағында қолынан жетелеген адамынан, қоршаған ортадан оның ойы мен жүрегіне не ұялатқаннан - бүгінгі бөбектеріміз қандай адам болатынын көруге болады». (В. А. Сухомлинский)



Кіріспе сөз.

Шығармашылық тұлғаны қалыптастыру – қазіргі кезеңдегі педагогикалық теория мен тәжірибенің маңызды мәселелерінің бірі.Оны мектепке дейін дамыту тиімді. В.А. Сухомлинский айтқандай: «Балалардың мүмкіндігі мен дарындылығының бастамалары саусақтарының ұшында. Бейнелеп айтқанда, саусақтарынан, шығармашылық ойын қоректендіретін өте жіңішке жылғалар сынды жіптер тарайды.Баланың қолында неғұрлым шеберлік көп болса, соғұрлым ол ақылды болады». Педагогтардың пайымдауы бойынша-барлық балалар дарынды.Сондықтан дарынын уақытында байқап, сезіп, тәжірибесінде, нақты өмірінде қолдануға мүмкіндік туғызу қажет. Ересектердің көмегімен көркемдік-шығармашылық қабілеттерін дамыта отырып, бала жаңа туындылар жасайды (сурет, жапсыру) .Қайталанбайтын туындыларды ойластыру барысында ол әрқашан заттың жасалу тәсілдерімен тәжірибе жасайды. Мектепке дейінгі жастағы бала өзінің эстетикалық дамуында қарапайым көрнекі-сезімдік әсерінен түпнұсқалық кейіптің жасалуына бейнелеу-мәнерлеу әдістері арқылы өтеді.Сондықтан оның шығармашылығының негізін қалау керек. Неғұрлым бала жақсы көрсе, естісе,күйінсе, соғұрлым қиялдау әрекеттері маңызды және нәтижелі болады.

Бірнеше жылдан бері мектепке дейінгі балалармен жұмыс барысында мен бейнелеу әрекеттерінің нәтижелеріне назар аудардым. Балалар келесі белгілер бойынша жақсы нәтижелер көрсетті:

· Штрихтау икемділігі,түрлі түсті қарындаштармен әр түрлі сызықтарды тартуы;

· Жіңішке және жуан қылқаламмен бояуды жаға білуі;

· Негізгі түстердің,бояудың реңктерін танып,оларды араластыра білуі;

· Үлгі мен дақты жұмыста қолдана білуі;

· Өз жұмыс орнын жинай білуі;

Сонымен қатар балалардың төмен қабілеттері де байқалды:

· Сабақ барысында, жауап айтқан кезде өзіне деген сенімсіздік пен бөгеліп қалушылық;

· Өздігінен бейнелеу құралдарын таңдауда,суретті параққа орналастыруда әректсіздік;

· Дәстүрлі емес бояу әрекеттерін қолдану кезіндегі жаңғалақтық;

· Бейнелеу құралдарымен тәжірибе жасау;

· Танымал сурет салу әдісінде педагогтың анық түсіндіруін күту;

· Қиялын,көркем шығармашылығын байқату;

· Суретке жеке көзқарасын жеткізу;

Қорытындылай келе, балаларға өзіне деген сенімділік,елестеу,дербестік жетпейтінін байқадым.Осы мәселелердің шешімін табу үшін әдістемелік әдебиеттерді тереңдете оқи бастадым.Өзім үшін келесі бейнелеу әрекетінің басқару критерийлерін айқын белгіледім, олар :балалардың шығармашылық даму ерекшеліктерін ескеру,олардың өзгешілігін байқау,әдепті түрде баланың дербестігі мен ықыласын қолдау,қажетті дағдыларды меңгеруіне әрекет жасау.

Әсіресе балалардың ой-өрісін дамытуға, өзгеше ойлауға, шығармашылық белсенділігін арттыруға көмектесетін дәстүрлі емес бейнелеу тәсілдері қызықтырды.Психолог Ғалия Зейнуловнаның айтуынша «Сурет бала үшін өнер емес, ол тіл. Сөзбен айтып жеткізе алмағанын, сурет арқылы жеткізуге мүмкіндігі бар.Бейнелеу барысында оңтайлының бәрі екінші орынға кетеді,тыйым мен шектеулер болмайды.Бұл уақытта бала мүлдем еркін.» Дәстүрлі емес бейнелеудің жолдары өзгеше құралдар мен материалдардың байланысуын көрсетеді.Әрине,бұл техникалардың құндылығы оның жан-жақты пайдалануында. Оның жасалу тәсілдері балаларға да, ересектерге де қызықты және қолайлы.

Сондықтан да дәстүрлі емес әдістер балалар үшін тартымды,өйткені өзінің қиялын, ықыласын, ойын толық білдіруге үлкен мүмкіндіктер береді.

Тәжірибемде бұл міндеттерді «Көңілді суретші» үйірмесінде жүзеге асырамын. Үйірме барысында балаларға сурет арқылы өз ойын, сезімін, уайымын, көңіл-күйін білдіруіне шектеу қойылмайды.Түрлі тәсілдерді қолдану арқылы түрлі түсті дақтар мен сызықтардан танымал бейнені тауып, оны безендіруге мүмкіндік тудырады. Үйірме сабақтары « оқыту мен зерделеу» үлгісінде емес. Балалар бейнелеу әдістерін қоршаған ортаны қызықты түрде игереді, сурет салу процессіне ерікті түрде қатыстырылады. Сабақтар суретшінің шығармашылық процессіне сай кезеңдерден өтетін алуан түрлі материалдар арқылы педагог пен балалардың жасампаз, шығармашылық жұмысына айналады. Бұл сабақтар қиял, шығармашылық , дербестік бұлағының рөлін атқарады.

Теориялық кезең

Дәстүрлі емес бейнелеу техникалары.

Жартылай құрғақ қылқаламмен түрту

Суреттеу құралдары: реңктін ерекшелігі,түс

Қажетті заттар: қатты қылқалам, гуашь, кез келген түсті және пішінді қағаз, немесе жалбыраған немесе тікенді жануардың нұсқасы

Бейненің жасалу тәсілі:бала гуашқа қылқаламды малып, қағазға оны тігінен соғады. Жұмыс барысында қылқаламды суға малмайды.Осылайша түгел қағаз,пішін немесе сұлба толтырылады.Жалбыраған немесе тікенді бет тәрізді шығады.

Саусақтармен сурет салу

Суреттеу құралдары : дақ, нүкте,қысқа сызық, түс

Қажетті заттар: ыдыстағы гуашь, кез келген түсті қатты қағаз, кішірек қағаз беттері, сүрткіш.

Бейненің жасалу тәсілі: бала саусағын гуашқа малып, қағазға дақтар мен нүктелерді салады.Әр саусаққа түрлі түсті бояу жағылады.Жұмыс жасап болған соң саусақтарды сүрткіштермен сүртеді.Қолы оңай жуылады.

Алақанмен сурет салу

Суреттеу құралдары : дақ, түс, қиял пішін.

Қажетті заттар: гуашь құйылған кең табақшалар,түрлі түсті қатты қағаз, үлкен қағаздар, сүрткіштер.

Бейненің жасалу тәсілі: бала гуашқа алақанын малады (толық алақанын) немесе қылқалам арқылы алақанын бояйды(5 жастан бастап), содан соң қағазға алақанын бастырады.Түрлі түске боялған оң және сол қолымен салады.Жұмыстан соң сүрткіштермен алақанын сүртеді, сосын алақандары оңай жуылады.



Қағазды домалату

Суреттеу құралдары :фактура, көлем.

Қажетті заттар : қағаз майлықтар немесе екі жақты түсті қағаз, табақшаға құйылған ПВА желімі,қатты қағаз немесе түрлі түсті картон.

Бейненің жасалу тәсілі: бала қағазды қолымен жұмсақ болғанша умаждайды. Одан доңгелек жасайды.Мөлшері кішкентай (жидек) немесе үлкен ( бұлт,аққаланың денесі) болуы мүмкін.Содан соң қағаздан жасалған дөңгелек желімге малынып қатты қағазға жапсырылады.

Поролонмен баспа-таңба

Суреттеу құралдары : дақ, фактура, түс.

Қажетті заттар: гуашь сіңген жастықша тәрізді поролон салынған ыдыс немесе пластикалық қорапша, түрлі түсті қатты қағаз,поролонның үзімдері.

Бейненің жасалу тәсілі: бала поролонды жастықшаға қатты басып қағазға таңбасын түсіреді. Түсті өзгерту үшін басқа ыдыс пен поролон жастықшасы алынады.

Умаждалған қағазбен баспа-таңба жасау.

Суреттеу құралдары : дақ, фактура, түс.

Қажетті заттар: гуашь сіңген жастықша тәрізді жұқа поролон салынған табақша немесе пластикалық қорапша, түрлі түсті қатты қағаз, умаждалған қағаз.

Бейненің жасалу тәсілі: бала умаждалған қағазды боялған жастықшаға қатты басып, қағазға таңба жасайды.Басқа түсті алу үшін табақша да, қағаз да ауыстырылады.

Балауыз борлар+акварель

Суреттеу құралдары : түс, сызық, дақ, фактура.

Қажетті заттар: балауыз борлар, қатты ақ қағаз, акварель, қылқаламдар.

Бейненің жасалу тәсілі: бала ақ қағазға балауыз борлармен сурет салады. Содан соң акварель бояуымен бір немесе бірнеше түспен суретті бояйды. Балауыз бордың ізі боялмайды.

Шырақ+ акварель

Суреттеу құралдары :түс, сызық, дақ, фактура

Қажетті заттар: шырақ, қатты қағаз, акварель, қылқаламдар.

Бейненің жасалу тәсілі: бала шырақпен қағазға сурет салады. Содан соң қағаздың бетін бір немесе бірнеше түспен бояйды.Шырақпен салынған сурет боялмай ақ түсті болып қалады.

Затты монотипия

Суреттеу құралдары:дақ, түс, симметрия.

Қажетті заттар: қатты қағаз, қылқалам, гуашь немесе акварель.

Бейненің жасалу тәсілі: бала қағазды екіге бүктеп, бір бөлігіне суреттің жартысын салады( симметриялық суреттер таңдалады). Сурет салынып болғасын бояуы кеппей тұрып қағазға таңбалану мақсатында оны екіге бүктейді. Содан соң суретті безендіруге болады. Безендірген соң қағаз бүктеледі.

Бүрку

Суреттеу құралдары:нүкте, фактура.

Қажетті заттар: қағаз, гуашь, қатты қылқалам, қатты қағаздың немесе пластиктың қиығы.(5х5)

Бейненің жасалу тәсілі: бала қылқаламды бояуға малып қағаздың үстінде ұстап тұрған қатты қағазға қылқаламды соғады. Содан соң акварельмен қағазды бір немесе бірнеше түске бояйды. Бояу қағазға шашырайды.

Жапырақты таңбалау

Суреттеу құралдары:фактура, түс.

Қажетті заттар: қағаз, гуашь, түрлі ағаштардың жапырақтары,( түсіп қалған), қылқалам.

Бейненің жасалу тәсілі:бала ағаштың жапырақтарын түрлі түстерге бояйды, сосын боялған жағымен қағазға таңбалайды.Келесіде басқа жапырақ алынады. Жапырақтың түбін бейнелеп аяқтауға болады.

Түрлі техникаларды пайдалана отырып,балалардың мүмкіндіктерін анықтаудағы бірнеше сабақ топтамасын өткізу барысында балалардың бояуларды қолдануда дәстүрлі емес техникаларды игеруге икемдері бар екені байқалады. Бейнелеу-шығармашылық мүмкіндіктері нашар балалардың көрсеткіштері жылдың басындағы деңгейлерінен жоғарлағаны байқалады, дәстүрлі емес техниканы қолдану арқасында тақырыпқа деген қызығушылықтары артып, түстерді қабылдау мүмкіндіктері жақсарды.

Тәжірибелік кезең.

Балалардың барлығы сурет салғанды ұнатады.Олар үшін шығармашылық-жан-сезім әрекетінің бейнесі.Сезім, ақыл-ой, көздері мен қолдары- жанының құралдары.Әлемнің сұлулығы мен үндестігімен кездесіп,масаттану мен қуанышқа бөлену сезімін бастан кешіп, олар өзінің көзқарасын қағазға таңбалап «ғажап мезетті тоқтату» ықыласына бөленеді.

Шығармашылық зорлық пен қысым бар жерде күн көре алмайды.Ол еркін, жарқын және қайталанбас болу керек.Қарындаштарымен, фломастерлерімен, бояуларымен қоштаспай бала өзі байқамай-ақ бақылауға, салыстыруға, ойлауға, қиялдауға үйренеді.

Балаға қарындаштардың, фломастерлердің, қаламның және қылқаламның қағаздағы қалдыратын іздері үйреншікті және танымал, ал мөр мен сұлбаны салудағы саусақтары мен алақанының қолдануы қызықтырады. Бейнелеу әрекетін ұйымдастырудағы дәстүрлі емес тәсілдер балаларды қызықтырады және масаттандырады,қызықты іспен айналысуға жетелейді.Түпнұсқалық сурет салу баланың шығармашылық мүмкіндігін ашады, бояуды, оның мінезі мен көңіл-күйін сезінуге ынталандырады.Кішкентай суретшінің үсті-басы былығып қалуы қорқынышты емес, негізгісі – ол бояулармен тілдесуден ләззаттанып, өзінің еңбегінің жетістіктеріне қуануы.

«Қылқаламның орнына қол»



Қажетті материалдар мен құралдар:

Реңкті немесе ақ қағаз, гуашь бояулары, қылқаламдар, қолды сүртуге арналған мата..

Жұмыс тәртібі:

Егер алақанды бояп қағазға таңбасын түсірсе,ол қағазда алуан түрлі қызықты бейнелерді көруге болады.Біздің алақандарымыз күннің көзіне айналады.Алақандарыңды ашып,саусақтарыңды жан-жаққа жылжытыңдар.Енді саусақтарыңды жақындатыңдар. Міне, қандай дуал болып шықты!Ал егер бас бармақты әрірек итерсек, ал қалғандарынның арасын ашып қойсақ сүйкімді кірпі болып шығады.Тек қана үстіне жетіспейтін саңырауқұлақты салуға қалады және де аяқтарын, көздері мен тұмсығы туралы ұмытпаған жөн.Көбелек те ұшып жүр,гүл де өзінің күлтелерімен қуантып тұр, піл де, балық та және бөбегіңізбен бірге көп нәрсені қиялдауға болады.

«Жапырақтармен қағазда таңбалаймыз»

Қажетті материалдар мен құралдар:

Гуашь, акварель, қылқалам, қарындаш, қағаз, түрлі түсті тушь немесе сия, поролон үзігі,сонымен қатар түрлі ағаштардың, гүлдердің жапырақтары.

Жұмыс тәртібі:

Түрлі ағаштардың жапырақтарын жинап,әр жапырақты тарамы жағынан гуашпен бояймыз.Таңба жасайтын қағаз түрлі түсті болуы мүмкін.Боялған жағымен жапырақты қағазға басамыз.Ақырын жапырақтың шетінен ұстап, аламызТағы да жапырақты бояп қағазға таңбалаймыз. Егер жапырақты айналдырып таңбалау арқылы гүл жасап шығаруға болады, сабағын бейнелеуге болады. Қағаздың екі жағына симметриялап таңбалап, денесін бейнелесе көбелек жасап шығаруға болады.Жапырақтың таңбасына мұқият қарап, күтпеген бейне жасауға болады.. Ал осы тәсілдің « ылғалды» техникасымен үйлестіру әдісі реңктеуде қиялды кеңістіреді.Мысалы, жазықты бейнелегенде шөп фонның рөлін атқарады.Қағазды алып, оны поролонның көмегімен сулаймыз, содан соң қажетті бояуды құйып жапырақтарды таңбалаймыз.

Бұл орындалу техникасы әдіс-тәсілдерінінң сан түрлілігімен жақсы.Егер жапырақты фонға қарағанда қою түспен бояса, таңбасы әлдеқайда қанық болады.Таза жапырақты басқан кезде, кескіні жұмсақ,бірқалыпты болады.



Кляксография бейнелеу техникасы

Сурет салу тәсілі: Құрғақ немесе түстелген қағаздың төменгі жағына күрең түсті(қара, қоңыр, жасыл) бояуды тамызу . Түтікшеден тамшыға алдына қарай итегендей үрлеу.Үсақ тармақшалар пайда болу үшін, үрлеген кезде түтікшені жан-жаққа шайқауға болады.Кей жетіспейтін элементтерін бейнелеп немесе табиғи заттарды жапсырып безендіруге болады.

Осы тәсіл арқылы жасалған балалардың жұмыстарынан көрме.

Тәсілдің қиындығы: Әдісті кезең-кезеңмен, жеке немесе топтың жартысымен өткізу.Өзі сенімсіз балаларға көмек көрсету.Жұмыс уақытында балалардың қауіпсіздігіне аса назар аудару.Балалардың көпшілігіне бұл жұмыс ауыр болғандықтан, қозғалмалы үзілістер жасау керек.

Әдісті қолданардағы тақырыптар үлгісі: «Алаңқайдағы шоп», «Күзгі көрініс», «Күннің батуы», «Мұхиттың түбінде», «Аквариум», «Жіппен ойнаған марғау» т.б.

Трафарет бойынша сурет салу әдісі

Сурет салу тәсілі:Трафарет жасау: қағазды ортасынан бүктеп, шетінен 1 см кесіп алып, бүктелген жерге құмыраның жарты суретін және ішіндегі гүл шоғын салу.Барлығын дұрыстап қиып аламыз.Таза қағазға трафаретті қоямыз.Бояуға сорғышты малып, қағазға бастырып «қадалғыш» қимыл жасаймыз. Сорғышты басқа түсті бояуға малып,таңбалауды жалғастырамыз. Керекті түстерді пайдаланып,бояуды суреттің түгел жеріне саламыз.Қалауынша суреттің бөлшектерін қылқаламмен немесе фломастермен басып шығуға болады.
Балауыз борлармен, шырақпен сурет салу әдісі.

Көрінбейтін суретті ақ түсті балауыз борымен немесе шырақпен жасауға болады.

Тәсілдің қиындығы:Кішкентай баланың көрінбейтін суретті табуға қызығушылығын ояту қажет.Алғашқы кезеңде баланың қызығушылығы сөнбейтіндей қызықтыра білу керек.Өзіне өзі сенбейтін балаларға көмек қажет болады.

Осы тәсіл арқылы жасалған балалардың жұмыстарынан көрме.

Әдісті қолданардағы тақырыптар үлгісі: «Бұл кім?», «Сиқыршылар»

Әдістердің түрлілігі балалар жұмыстарындағы кейіп бейнелілігіне ықпалын тигізеді. Балаларға бейнелеу әдістерін меңгеру жас ерекшеліктеріне сай құрастырылған жағдайда шынайы қуаныш сыйлайтыны менің тәжірибемде байқалды. Олар ерекше көңілмен ауада ұшып жүрген күзгі жапырақтарды, жерге дыбыссыз түскен қарды дақ, жағу, штрих арқылы қайта-қайта бейнелейді.Балалар батылдықпен бейнелеу құралдарын таңдайды, өз таңдауының сан түрлілігі мен салдары қорқыныш тудырмайды.Орындалудың әдіс-тәсілі оларды рақаттандырады.Балалар қимылдарды қайта-қайта орындағылары келеді.Неғұрлым қимылдары жақсы орындалса, соғұрлым өз жетістігіне қуанып , үлкендердің назарын аударып, жұмысын сүйсіне орындайды.

Категория: Работы детей, Преподaватели

 

"Бала тілін дамытуда халық ауыз әдебиетінің маңызы"тәрбиеші Баймуратова Б.К. жылы бойы жинаған семинарға тәжірибесін көрсетті

Автор: admin от 1-06-2018, 05:43, посмотрело: 18

0 Халық ауыз әдебиеті арқылы балалардың тілін дамыту

Балабақшадағы балаға берілетін бүгінгі тәрбиенің ең өзек алатын жері – ол ата-бабадан қалған асыл мұра. Балаларды адамгершілікке тәрбиелеп, тілдерін дамыту мақсатында халық ауыз әдебиетінің асыл-мұралары – жұмбақтар, ғажайып ертегілер, мақал-мәтелдер, жаңылтпаштар, тәрбие әліппесі, аңыз әңгімелер, жырларды қолданудың маңызы зор тиімді тәсіл екені белгілі. Халық ауыз әдебиетінің бір саласы- ойын өлеңдері.Тілі шығып,сөйлей бастағаннан,кәмелетке толып, есейген шағына дейін баланың жасына лайықты сан- түрлі ойын ойналған жане олардың басым көпшілігі өлең-тақпақтармен бірге жасап,толықтырылып отырған.Алғашқыда балалар үлкендердің көмегімен,кейін біртіндеп тәртібін өзгерте келе,сөздерін өздері шығарып, айта бастаған.Бұл ретте баланың білегін,алақанын,саусақтарын ұстап,түрлі қимылдар жасап,арасында қытықтап отырудың мәні зор.Оларға: « Саусақ санау», «Бес саусақ», « Қуырмаш» т.б ж.
Саусақ санау.
Қуыр-қуыр қуырмаш,
Балапанға бидай шаш.
Тауықтарға тары шаш,
Әжең келсе есік аш,
Қасқыр келсе мықтап бас.
Мына жерде қой бар
Мына жерде ешкі бар,
Мына жерде сиыр бар
Мына жерде жылқы бар,
Мына жерде күлкі бар
Қытық, Қытық.
Жаңылтпаш-қазақ халқының ауыз әдебиетінің түріне жатады.Оның атқарар қызметі аз емес.Олар көбіне баланың ұғымын,түсінігін,дүниетанымын кеңейте түседі.Жаңылтпаштар баланың тілін ұштай түсіп,оның кекештенбей,тұтықпай,еркін,жатық,асықпай,қысылмай сөйлеуіне көмектеседі.Әр сөзді бұзбай дұрыс айтылуы мақсат етіледі.Сөздерді шапшаңдата тез-тез айтуы тиіс,баланы сөйлете білу үшін маңызы өте зор.Мысалы:
1.Есет атам ет асатар,
Ет асатса бес асатар.
2.Қай тай лақтай,
Қай лақ тайлақтай.
3.Тебіншек ат- шегіншек,
Шегіншек ат- тебіншек.
Жұмбақтар- ауыз әдебиетінің ертеден келе жатқан бір түрі.Ол баланы жастайынан қиялдай білуге, қоршаған ортаны бақылап, тапқырлыққа баулуды көздейді. Мысалы:
1.Тарпаң-тарпаң тарбиған
Түрі жаман жарбиған ( бақа )
2.Асты тас
Үсті тас,
Ортасында жанды бас ( тасбақа)
3.Бір мақұлық бар екен төрт аяқты,
Тағыпты арқасына мың таяқты
Ашуланса аяқ-қолын көрсетпейді,
Көресің көзің салсаң ғажайыпты ( кірпі шешен)
4.Жол үстінде қу азық,
Мергеншіге жол азық ( қоян)
5. Тұмсығы қашау,
Кәсібі ұя жасау
Ағаштан қорғап,

Зиянкестерді асау (тоқылдақ)
6.Бір құс бар үлпілдеген жүні жұмсақ,
Тұяғы бейне банет алмас пышақ
Тұмсығы имен,көрмейді күндіз көзі,
Шарықтап көкті кезіп, түнде ұшады (үкі).
Қиялдай білу арқылы ой-өрісі,дүниетанымы арқылы балаларды тапқырлыққа,тілін дамытуда басты құрал болып табылады.Мақал- мәтелдерде халықтың ой-санасы, ақыл өнегесі көрініс тапқан ойдың дәлдігімен, тереңдігімен сипатталуы мақалдарда тиянақты, тұжырымды ой айтылады.Құрылысы жағынан бір немесе бірнеше сөйлемнен құралып келе береді.Тақырыптары да әр алуан.Отан,ерлік,өнер-білім,ер-жер т.б. Мысалы:
1.Ақыл жастан,асыл тастан.
2.Елін сүйген ер болар
3.Отан от басынан басталады.
4.Ел іші өнер кеніші
5.Білекті бірді жығады,
Білімді мыңды жығады.
Балаларға мақалдарды үйрете отырып, мағыналарын ашқызу, түсіндіру талап етіледі.Мұнда балаға беретін тәрбие тілін дамытатын нәрсе терең ойды аядай қалыпқа сыйғызып, мағынасын ашады.Тоғыз ауыз сөздін тобықтай түйінін жинақтап,қорытып береді.Ертегілер арқылы,оның ішінде қиял-ғажап, тұрмыс-салт, батырлар туралы ертегілердің мағынасы өте зор.
«Үйшік», «Қасқыр мен ешкі», «Бауырсақ» сияқты ертегілер қара сөзбен айтылса да, балаларға өте түсінікті, тілмен жазылып, көз алдына елестету арқылы, арасында сұрақ қою арқылы тілдік қорлары дами түседі.
« Туғанда дүние есігін ашады өлең» деп,ұлы Абай атамыз айтқандай, ауыз әдебиетінің басты үлгілері әрбір жас ұрпақ үшін тәрбиенің қайнар көзі. Тегінде іс-әрекеттерді, тілдік қорларын сипаттай білу- тіл мәдениетінің маңызы болып саналады.Мұны өмірге жаңа қадам басқан балдырғандардың санасына дұрыс сіңіре білуін,халқымыз ауыз әдебиеті арқылы бойларына қалыптастыра білген.Бұл ауыз әдебиеті арқылы балалар есіне ұзақ сақталады.




"Бала тілін дамытуда халық ауыз әдебиетінің маңызы"тәрбиеші Баймуратова Б.К. жылы бойы жинаған семинарға  тәжірибесін көрсетті
"Бала тілін дамытуда халық ауыз әдебиетінің маңызы"тәрбиеші Баймуратова Б.К. жылы бойы жинаған семинарға  тәжірибесін көрсетті
"Бала тілін дамытуда халық ауыз әдебиетінің маңызы"тәрбиеші Баймуратова Б.К. жылы бойы жинаған семинарға  тәжірибесін көрсетті
"Бала тілін дамытуда халық ауыз әдебиетінің маңызы"тәрбиеші Баймуратова Б.К. жылы бойы жинаған семинарға  тәжірибесін көрсетті
"Бала тілін дамытуда халық ауыз әдебиетінің маңызы"тәрбиеші Баймуратова Б.К. жылы бойы жинаған семинарға  тәжірибесін көрсетті

Категория: О детском саде, Преподaватели

 
 
 
 
 
 
Назад Вперед